Το παρασκήνιο της απόφασης Τραμπ να δώσει παράταση στην εκεχειρία με το Ιράν

Η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να παρατείνει επ’ αόριστον την εκεχειρία με το Ιράν ήρθε κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή, λίγες ώρες πριν λήξει το αρχικό χρονοδιάγραμμα. Παρότι ο Αμερικανός πρόεδρος είχε αφήσει να εννοηθεί ότι δεν ήθελε άλλη παράταση χωρίς σαφή πρόοδο, τελικά επικράτησε η γραμμή υπέρ της διπλωματίας.

Στο παρασκήνιο, καθοριστικό ρόλο έπαιξε το Πακιστάν, το οποίο λειτουργεί ως βασικός μεσολαβητής ανάμεσα στις δύο πλευρές. Ο πρωθυπουργός Σεχμπάζ Σαρίφ και ο αρχηγός του στρατού Ασίμ Μουνίρ πίεσαν την Ουάσιγκτον να μην αφήσει να καταρρεύσει η εκεχειρία πριν υπάρξει μια πιο σαφής εικόνα για το αν μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία.

Σύμφωνα με πληροφορίες, οι Αμερικανοί ήθελαν να υπάρξει συμφωνία σε ορισμένα βασικά σημεία πριν μεταβούν εκ νέου στο Ισλαμαμπάντ για νέο γύρο συνομιλιών. Μεταξύ αυτών ήταν η τύχη των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, πιθανή μερική άρση κυρώσεων, η απελευθέρωση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων και το άνοιγμα των θαλάσσιων διαδρόμων στα Στενά του Ορμούζ. Η αμερικανική πλευρά δεν ήθελε να πάει σε συνάντηση χωρίς κάποια προκαταρκτική κατανόηση για αυτά τα ζητήματα.

Η Τεχεράνη δεν απάντησε ποτέ

Ωστόσο, το βασικό πρόβλημα είναι ότι η ιρανική πλευρά ουσιαστικά δεν έδωσε ποτέ σαφή απάντηση. Η κυβέρνηση στην Τεχεράνη εμφανίζεται βαθιά διχασμένη, με τους σκληροπυρηνικούς των Φρουρών της Επανάστασης να συγκρούονται με πιο πραγματιστικές φωνές γύρω από τον πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν.

Παράλληλα, υπάρχουν αναφορές ότι ακόμη και το περιβάλλον του ανώτατου ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ παραμένει δυσλειτουργικό και δύσκολα προσβάσιμο, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να ληφθεί ενιαία γραμμή. Αυτή η εικόνα διάλυσης στην ιρανική ηγεσία ήταν, σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους ο Τραμπ επέλεξε τελικά να μην προχωρήσει άμεσα σε νέα στρατιωτική κλιμάκωση.

Άγνωστο ποιος λαμβάνει τις αποφάσεις στην Τεχεράνη

Ο Λευκός Οίκος εκτίμησε ότι δεν υπάρχει σήμερα στην Τεχεράνη κάποιος συνομιλητής που να μπορεί να δεσμεύσει ολόκληρο το καθεστώς σε μια συμφωνία. Παρά την παράταση, οι εντάσεις παραμένουν υψηλές.

Οι ΗΠΑ διατηρούν τον ναυτικό αποκλεισμό γύρω από τα ιρανικά λιμάνια, ενώ το Ιράν εξακολουθεί να απειλεί με αντίποινα και με νέες κινήσεις στα Στενά του Ορμούζ. Ταυτόχρονα, η Ουάσιγκτον έχει αφήσει να εννοηθεί ότι εάν δεν υπάρξει σύντομα συγκεκριμένη πρόταση από την Τεχεράνη, το παράθυρο της διπλωματίας μπορεί να κλείσει απότομα.